สัญลักษณ์บนถังดับเพลิง ใช้งานให้ถูกจุดเพื่อความปลอดภัยในอาคาร

สัญญลักษณ์บนถังดับเพลิง นั้นบอกอะไรเราบ้าง? การดับไฟด้วยน้ำเพียงอย่างเดียวอาจจะไม่ช่วยอะไร

ถังดับเพลิงอุปกรณ์พื้นฐาน ที่มีติดไว้ในอาคาร

ถังดับเพลิงนับเป็นอุปกรณ์หนึ่งที่ ทุกโรงงานอุตสาหกรรมหรือแม้แต่อาคารสำนักงานต่างๆ จำเป็นจะต้องมีติดไว้ เพื่อป้องกันเหตุฉุกเฉินที่อาจจะเกิดขึ้นจากไฟฟ้าลัดวงจร หรือแม้กระทั้งการจุดไฟในพื้นที่ที่มีแก๊สไวไฟ ซึ่งสิ่งหนึ่งที่เป็นระบบป้องกันเพื่อไม่ให้โรงงานหรืออาคารนั้นเกิดความเสียหายนั้นก็คือ ระบบซ่อมบำรุง และระบบซ่อมบำรุงอาคาร ที่ดูแลความเรียบร้อยในอาคารไม่เพียงแต่ระบบซ่อมบำรุงอาคารนั้นจะดูแลเพียงแค่การดูรอยร้าวของอาคาร แต่ยังดูแลในเรื่องของระบบไฟฟ้าในอาคาร ซึ่งระบบที่สำคัญและมักนิยมใช้คือระบบ อีเมเทนแนนท์ (E- maintenance) เป็นระบบซ่อมบำรุงผ่านระบบอินเทอร์เน็ต ที่นิยมเรียกกันก็คือระบบ CMMS หรือ Computerized Maintenance Management System ที่มีความสำคัญเป็นอย่างมากภายในโรงงานอุตสาหกรรม

ภาพ ถังดับเพลิงควรมีติดในอาคาร

ในบางครั้งอาคารสำนักงานหลายๆที่ นั้นทำการจัดการกับระบบซ่อมบำรุงในอาคารได้ไม่ดีนัก ก็อาจจะก่อให้เกิดเหตุการไม่คาดคิดในอาคาร เพลิงไหม้ในอาคารเป็นเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นได้บ่อย เมื่อเกิดเพลิงไหม้ก็อาจก่อให้เกิดความสูญเสียได้เป็นอย่างมาก ระบบสัญญาณแจ้งเหตุเพลิงไหม้และระบบดับเพลิงในอาคารจึงเป็นอีกระบบสำคัญ ที่จะช่วยลดการเกิดความเสียหายได้ความสำคัญอยู่ตรงนี้ครับ เมื่อเกิดไฟลุกไหม้ในอาคารที่เรากำลังอาศัยหรือทำงานอยู่ แล้วที่อาคารนั้นไม่มีอุปกรณ์ดับเพลิงเลย จนกว่าที่คุณจะรู้ตัวว่าเกิดไฟไหม้ก็อาจจะเกิดความเสียหายไปมากแล้วก็ได้ เพราะไฟสามารถลุกลาม และทำให้เกิดความเสียหายต่ออาคารและบริเวณใกล้เคียง รวมถึงควันไฟที่เกิดจากการเผาไหม้ ก็อาจจะทำให้คุณหมดสติก่อนที่จะหนีออกจากอาคารได้ ดังนั้นจึงควรมีอุปกรณ์ดับเพลิงที่เป็นอุปกรณ์ขั้นพื้นฐานนี้ติดไว้ในอาคารของท่าน แต่สังเกตไหมว่าในแต่ละถังดับเพลิงนั้นมีสัญลักษณ์ที่ต่างกัน แล้วแต่ละอันนั้นต่างกันหรือมีความหมายอย่างไร วันนี้ Factorium ของพาทุกท่านไปดูเกี่ยวกับสัญลักษณ์บนถังดับเพลิงกันว่าสัญลักณ์บนถังดับเพลิงนั้นช่วยอะไรเราได้บ้าง

สัญลักษณ์ถังดับเพลิง บอกอะไรบ้าง ?

ในการดับเพลิงนั้นหากเรามีการดับที่ไม่ถูกต้องก็อาจจะก่อให้เกิดปัญหาลุกราม และยากในการควบคุมจะอาจจะก่อให้เกิดความเสียหายต่อทรัพย์สินได้ ดังนั้นการที่เราดับเพลิงไหม้ได้ถูกจุดก็จะทำให้ไฟที่กำลังลุกนั้นดับลง ซึ่งเราจะรู้ได้อย่างไรล่ะว่าเราดับได้ตรงจุดซึ่งบางครั้งเพลิงที่ลุกอยู่การที่ดับด้วยน้ำก็อาจจะทำให้ไฟลุกหนักกว่าเดิม โดยมาตรฐาน NFPA 10 (มาตรฐานเครื่องดับเพลิงมือถือของอเมริกา) กำหนดให้“ไฟ” มีหลายประเภทอันแบ่งตามเชื้อเพลิงที่ทำให้เกิดไฟ ซึ่งแบ่งได้ทั้งหมด5ประเภทด้วยกัน
เครื่องดับเพลิงแบ่งออกเป็น 5 ประเภท (class) โดยจำแนกตามลักษณะของการเกิดเพลิงไหม้ และระบุประเภทของเครื่องดับเพลิงไว้บนตัวถังเครื่องอย่างชัดเจนเป็นตัวอักษร A B C D และ K 

1. ไฟประเภท A สัญญลักษณ์ ตัวอักษร A อยู่ในรูปสามเหลี่ยมด้านเท่า พื้นสีเขียว ตัวอักษร สีดำ

  • สัญญลักษณ์ที่เป็น รูปภาพ  จะเป็นรูปถังขยะ และท่อนไม้ที่ติดไฟ (ตามรูปที่แนบ)
  • เป็นไฟที่ เกิดจากเชื้อเพลิง  ไม้  กระดาษ  ผ้า  ยาง  และ พลาสติก
  • เครื่องดับเพลิงที่เหมาะสำหรับใช้ในการดับไฟ คือ  เครื่องดับเพลิงชนิดน้ำสะสมแรงดัน
  • เครื่องดับเพลิงชนิดโฟมสะสมแรงดัน,  เครื่องดับเพลิงชนิดผงเคมีแห้ง ABC
  • เครื่องดับเพลิงชนิดก๊าซเหลวระเหย ที่ไม่ทำลายมลภาวะ

2.  ไฟประเภท B  สัญญลักษณ์  ตัวอักษร B  อยู่ในรูปสี่เหลี่ยมด้านเท่า  พื้นสีแดง ตัวอักษรสีดำ

  • สัญญลักษณ์ที่เป็นรูปภาพ  จะเป็นรูป ถังใส่น้ำมัน ที่ติดไฟ (ตามรูปที่แนบ)
  • เป็นไฟที่เกิดจากเชื้อเพลิงเหลวติดไฟ   น้ำมันเบนซิน,  น้ำมันดีเซล,  สี,   สารละลาย  
  • เครื่องดับเพลิงที่เหมาะสำหรับใช้ดับไฟ คือ  เครื่องดับเพลิงชนิดโฟมสะสมแรงดัน,
  • เครื่องดับเพลิงชนิดผงเคมีแห้ง ABC,  เครื่องดับเพลิงชนิดคาร์บอนไดออกไซด์,
  • เครื่องดับเพลิงชนิดก๊าซเหลวระเหย ที่ไม่ทำลายมลภาวะ

3.  ไฟประเภท C  สัญญลักษณ์  ตัวอักษร  C  อยู่ในรูปวงกลม   พื้นสีฟ้า  ตัวอักษรสีดำ

  • สัญญลักษณ์ที่เป็นรูปภาพ  จะเป็นรูป ปลั๊กไฟที่ลุกติดไฟ
  • เป็นไฟที่เกิดจากเชื้อเพลิงที่มีกระแสไฟฟ้า 
  • เครื่องดับเพลิงที่เหมาะสำหรับดับไฟ คือ  เครื่องดับเพลิงชนิดผงเคมีแห้ง ABC,
  • เครื่องดับเพลิงชนิดก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์,  เครื่องดับเพลิงชนิดก๊าซเหลวระเหย ที่ไม่ทำลายมลภาวะ

4.  ไฟประเภท D   สัญญลักษณ์  ตัวอักษร  D  อยู่ในรูปดาวห้าแฉก  พื้นสีเหลือง ตัวอักษรสีดำ

  • สัญญลักษณ์ที่เป็นรูปภาพ  จะเป็นรูป เฟืองโลหะติดไฟ
  • เป็นไฟที่เกิดจากเชื้อเพลิงที่เป็น โลหะลุกติดไฟ
  • เครื่องดับเพลิงที่เหมาะสำหรับดับไฟ  คือ  เครื่องดับเพลิงชนิดผงเคมี โซเดียม ครอไรด์

5.  ไฟประเภท K   สัญญลักษณ์  ตัวอักษร  K   อยุ่ในรูปหกเหลี่ยมด้านเท่า  พื้นสีดำ ตัวอักษรสีขาว

  • สัญญลักษณ์ที่เป็นรูปภาพ  จะเป็นรูป กะทะทำอาหารที่ลุกติดไฟ
  • เป็นไฟที่เกิดจากเชื้อเพลิงน้ำมันทำอาหาร   น้ำมันพืช,  น้ำมันจากสัตว์  และไขมัน
  • เครื่องดับเพลิงที่เหมาะสำหรับดับไฟ  คือ  เครื่องดับเพลิงชนิดน้ำผสมสารโปตัสเซี่ยมอะซิเตท

ปัจจุบันนี้ได้มีการผลิตเครื่องดับเพลิงที่สามารถดับเพลิงได้หลายประเภท ดังนั้นจึงอาจเห็นถังดับเพลิงที่ติดป้าย A-B หรือ B-C หรือแม้แต่ A-B-C ได้ นอกจากนี้เครื่องดับเพลิงยังแบ่งเป็นหลายชนิด ขึ้นอยู่กับสารที่บรรจุไว้ในถัง

  1. ผงเคมีแห้ง เป็นผงสารเคมีที่ถูกบรรจุอยู่ในถังที่อัดก๊าซที่ไม่ติดไฟไว้ เมื่อกดปุ่ม ก๊าซก็จะผลักดันให้ผงเคมีออกจากถัง
  2. ฮาลอน (Halon) เป็นสารดับเพลิงที่มีลักษณะเป็นก๊าซ นิยมใช้ดับเพลิงที่ลุกไหม้สิ่งที่มีค่า เช่น ในกรณีที่เกิดไฟไหม้ห้องคอมพิวเตอร์ หรือห้องผ่าตัด เพราะเมื่อฉีดไปแล้วจะไม่ทิ้งคราบไว้ตรงบริเวณที่ฉีด หรือทำความสะอาดได้ง่าย แต่มีข้อเสียคือสามารถดับเพลิงได้ในระยะใกล้ๆเท่านั้น
  3. น้ำ เป็นถังดับเพลิงที่บรรจุน้ำธรรมดาและก๊าซที่ถูกอัดไว้ เหมาะสำหรับดับเพลิง Class A เท่านั้น
  4. คาร์บอนไดออกไซด์ (CO2) เป็นก๊าซที่ถูกอัดแน่นจนเป็นของเหลวเมื่อฉีดออกมาจะเกิดโฟมที่เย็นจัด ช่วยลดอุณหภูมิในบริเวณที่เกิดเพลิงไหม้ ใช้ได้ดีมากกับไฟไหม้ Class B และ C แต่สามารถดับไฟได้ดี แค่ระยะ 3-8 ฟุต

ป้องกันไว้ดีกว่าแก้ด้วย Factorium CMMS

เห็นไหมล่ะครับว่าถ้าเราใช้ถังดับเพลิงถูกต้องก็จะเป็นการแก้ไขปัญหาได้ตรงจุด สิ่งหนึ่งที่ถือว่าเป็นการแก้ไขปัญหาได้ตรงจุดคือ การที่มีระบบซ่อมบำรุอาคาร แล้ควรมีไว้ในทุกภาคอุตสาหกรรม ระบบซ่อมบำรุง และระบบซ่อมบำรุงอาคาร ที่ดูแลความเรียบร้อยในอาคารไม่เพียงแต่ระบบซ่อมบำรุงอาคารนั้นจะดูแลเพียงแค่การดูรอยร้าวของอาคาร แต่ยังดูแลในเรื่องของระบบไฟฟ้าในอาคาร ซึ่งระบบที่สำคัญและมักนิยมใช้คือระบบ อีเมเทนแนนท์ (E- maintenance) เป็นระบบซ่อมบำรุงผ่านระบบอินเทอร์เน็ต ที่นิยมเรียกกันก็คือระบบ CMMS หรือ Computerized Maintenance Management System ที่มีความสำคัญเป็นอย่างมากภายในโรงงานอุตสาหกรรม

ภาพ ระบบซ่อมบำรุงอาคาร ระบบ CMMS

ภาคอุตสาหกรรมถ้าหากขาดระบบบริหารงานซ่อมบำรุงอาคาร ที่มีประสิทธิภาพไปก็จะทำให้ การดำเนินการรักษานั้นหยุดชะงักลง และสิ่งที่ตามต่อมาเชื่อได้ว่าผลกระทบนั้นจะแผ่ขยายออกเป็นวงกว้าง ดังนั้นการมีระบบซ่อมบำรุงอาคารที่ที่มีประสิทธิภาพ จะสามารถช่วยให้อุตสาหกรรมทั้งขนาดเล็กไปจนถึงภาคอุตสาหกรรมขนาดใหญ่ ที่จะมาช่วยให้ลดภาระงานส่งผลทำให้องค์กรสามารถมีเวลาที่จะบริหารงานส่วนอื่น  ๆ ซึ่งการมีเวลาในการบริหารส่วนอื่น ๆ เพิ่มนี้ก็จะสามารถทำให้องค์กรมีการเจริญเติบโตที่สูงขึ้น เพราะงานในภาคอุตสาหกรรมนั้นมีหลายส่วนที่อาจจะใช้เวลาในการบริหารที่นาน จะดีกว่าหรือไม่ถ้ามีสิ่งที่เข้ามาช่วยให้อุตสาหกรรมนั้นประหยัดเวลา และสามารถทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ
สามารถอ่านบทความอย่างละเอียดได้ที่ ความสำคัญของระบบ CMMS ในงานซ่อมบำรุง – Factorium

Website: https://factorium.tech/
Facebook: https://www.facebook.com/factorium.tech
Youtube: https://www.youtube.com/channel/UCAHWs01GOZJ2_8gehIsdGpw